• Rebooting NoC 2023!

    Rebooting NoC 2023!

    Rebooting process 2023

  • Global Perspectives and Local Realities: Essay Series Exploring Stories of COVID-19

    Global Perspectives and Local Realities: Essay Series Exploring Stories of COVID-19

    Exploring stories about COVID-19 in real time, creating a snapshot focused on the narratives emerging from local communities in order to paint a global picture. » more

  • Takeaways from a special discussion with Yves Dacccord, former Director-General of the International Committee of the Red Cross

    Takeaways from a special discussion with Yves Dacccord, former Director-General of the International Committee of the Red Cross

    On March 19, the NoC convened a special virtual session with Yves Dacccord to discuss the intersection of the Internet and society field with the crisis surrounding the novel coronavirus, COVID-19. » more


About the Network of Centers (NoC)

The NoC a collaborative initiative among academic institutions with a focus on interdisciplinary research on the development, social impact, policy implications, and legal issues concerning the Internet. This collective aims to increase interoperability between participating centers in order to stimulate the creation of new cross-national, cross-disciplinary conversation, debate, teaching, learning, and engagement regarding the most pressing questions around new technologies, social change, and related policy and regulatory developments.

Why the NoC was Created

A growing number of academic research institutions are focused on exploring a wide range of important issues concerning the future of the Internet and related technologies. Representing diverse disciplines, methodologies, and viewpoints, these institutions have sought to analyze and understand the growing impact of digital technologies on society and share those findings in such ways that serve the public interest. In the process, they grapple with a complex set of topics and issues of national, regional, and global importance, including policy, regulation and governance, human behavior and social impact, new markets and business models, intellectual property, privacy, and security, and many other issues. Acknowledging a lack of internationally coordinated research and engagement activities in the areas mentioned above, a group of academic centers launched the NoC in 2012, within an international Symposium on Internet-Driven Developments: Structural Changes and Tipping Points (SCTP), hosted by the Berkman Klein Center for Internet & Society.

The NoC Secretariat

As a decentralized initiative, the NoC’s coordination periodically alternates among member Centers in the network and has included:

Guiding Principles

Upon joining the Network, participants commit to a set of Guiding Principles, including a set of core values such as openness, collaboration, and diversity. The Network operates independent from governments, political parties and economic interests and does not take formal positions on policy issues.


There are three main focus areas for 2020. We seek to (1) increase the analytical capabilities of the network through its individual nodes as well as cross-network collaboration, i.e. continue to build NoC as a “sensory” system for Internet & society issues across the globe; (2) augment educational capacity across Centers and continents, drawing from the model of  summer schools, fellows programs, and other educational activities across the NoC; and (3) offer practical guidance to policymakers through toolkits, playbooks, and other materials where NoC Centers work closely with governmental, private sector, and civil society stakeholders on problems they face translating values or principles into implementation, drawing inspiration from a new AI Policy Practice program launched by the Berkman Klein Center. 

The 2017-2018 roadmap addresses the challenges of a growing global network of academic institutions. In a highly connected world in which public and private choices are shaping every sphere of individual activity, researchers of Internet and society issues are becoming increasingly important to translate and map ahead the changes. One specific challenge addressed in the roadmap is to reflect on how academia can interact with other stakeholders. What are the objectives, the parameters and the expected outcomes of such interactions? In proposing a framework to deal with this question, the roadmap also indicates focus areas for cross-disciplinary research, such as artificial intelligence, blockchain and internet blocking.

The 2015-2016 Roadmap outlines the strategy towards enabling actual exchange between Internet & Society researchers across the globe. In fact, in order to serve the public interest, studying Internet & Society topics calls for a deep analysis of ongoing trends of national, regional, and global importance, including policy, regulation and governance. Cross-disciplinary dialogues and, more in general, an advanced coordination of worldwide research endeavors on Internet & Society can help to neutrally inform global debates, so to achieve a clearer understanding of complex and distributed phenomena that pertain to the Internet, its impact, and its evolution.

The 2014 Roadmap outlines proposed next steps regarding the second phase of collaboration among the participants in the Network. It builds upon the first Symposium on “Internet­ Driven Developments: Structural Changes and Tipping Points” that took place at Harvard University from December 6­-8, 2012 and has been further developed in the subsequent regional Network conversations and meetings that took place in 2013. These include meetings hosted by ICT Law Institute at Bilgi University, Istanbul, by the Center for Technology & Society at FGV School of Law, Rio de Janeiro, and by the Alexander von Humboldt Institute for Internet and Society (HIIG), Berlin. The Network’s activities in 2014 will scale accordingly with the no ­longer nascent Network, ramping up to include hard research outputs and significant contributions in key policy debates.

The initial year and first phase of development was guided by the NoC's 2013 Roadmap, which outlined a range of enablers such as events, learning calls, or researcher exchanges within the Network. Again, this roadmap fed from the valuable feedback that came out of the Symposium on "Internet-Driven Developments: Structural Changes and Tipping Points" that took place at Harvard University on December 6-8, 2012.



Are you part of a Center interested in joining the NoC?

The NoC is an informal network of peers based on actual collaboration. The network is currently coordinated by the Berkman Klein Center for Internet & Society. The NoC encompasses two types of participants:

  • “Participating Centers”, i.e., academic research centers whose agenda is primarily focused on Internet & Society topics;
  • “Affiliated Participants”, i.e., other types of institutions, still with Internet & Society-related open threads, carried out, e.g., as non-academic research centers, policy-support entities, or think tanks.

For more information on how to join the NoC with your center, please reach out to contact@networkofcenters.net. Applications are periodically reviewed by the NoC Steering Committee.


There are many other ways to get involved with the NoC: research opportunities, courses, events, physical and virtual conversations, fellowships and internships, and more. We look forward to learning new ways in which we can together advance our studies and impact.

  • Join a physical or virtual event
  • Learn about our programs (e.g., internships and fellowships)
  • Follow us on Twitter

Komisja Europejska prowadzi konsultacje w sprawie reformy prawa autorskiego

Komisja Europejska ogłosiła 5 grudnia 2013 roku konsultacje dotyczące przeglądu i przyszłej reformy europejskich reguł prawa autorskiego. Konsultacje są pierwszym widocznym efektem drugiej ścieżki działań, równoległej do dialogu “Licencje dla Europy”, które zostały wyznaczone w komunikacie Komisji z dnia 18 grudnia 2012 roku w sprawie treści na jednolitym rynku cyfrowym (COM/2012/0789).
Poniżej publikujemy informacje dotyczące konsultacji oraz poprzedzającego je dialogu “Licencje dla Europy”. Pod sam koniec prezentujemy praktyczne informacje dotyczące udziału w konsultacjach.
Do 5 lutego – momentu zakończenia konsultacji – będziemy publikować dalsze informacje o ich przebiegu oraz dostępnych poradach, jak w nich wziąć udział.
Koniec dialogu “Licencje dla Europy”
Konsultacje zostały ogłoszone w niecały miesiąc po zakończeniu dialogu “Licencje dla Europy”, w trakcie zebrania plenarnego 13 listopada 2013 (informacja prasowa). Warto przypomnieć, że dialog z założenia był ograniczony do rozwiazań licencyjnych i technicznych – celem było “dostarczenie skutecznych rozwiązań rynkowych, bez przesądzania o ewentualnej potrzebie działań politycznych”.
Proces zakończył sie opublikowaniem listy dziesięciu deklaracji zgłoszonych przez posiadaczy praw oraz inne grupy interesu uczestniczące w dialogu. Deklaracje te mają z założenia służyć usprawnieniu licencjonowania treści na potrzeby rynku online. Warto podkreślić, że dwie z czterech grup dialogu (“Treści tworzone przez użytkowników” oraz “Eksploracja tekstu i danych” nie wypracowały jakichkolwiek deklaracji – nie udało się bowiem osiągnąć jakiegokolwiek konsensusu. Zdaniem Paula Kellera, reprezentującego holenderską organizację Kennisland i aktywnego w grupie roboczej zajmującej się User Generated Content, niezdolność osiągnięcia konsensusu przez nawet jedynie większość uczestników jest podstawowym wnioskiem płynącym z tego 10-miesięcznego procesu.
Warto tu przypomnieć głosy krytyczne podnoszone podczas trwania dialogu (list organizacji uczestniczących w grupie ds. eksploracji tekstu i danych oraz stanowisko koalicji Copyright for Creativity (C4C)) jak i po ich zakończeniu (stanowisko koalicji C4C oraz stanowisko organizacji uczestniczących w pracach grupy ds. treści tworzonych przez użytkowników). Jak stwierdziła Caroline de Cock z koalicji C4C, w trakcie trwania dialogu licencjonowanie wielokrotnie okazywało się być częścią problemu, a nie jego rozwiązaniem. W stanowiskach powtarza się opinia, że w miejsce dialogu o rozwiązaniach licencyjnych niezbędny jest przegląd i nowelizacja regulacji prawnoautorskich.
Konsultacje KE i związane z nimi kontrowersje
Ogłoszone konsultacje są realizacją deklaracji przeglądu i modermizacji prawa autorskiego w ramach prac nad jednolitym rynkiem cyfrowym w Europie. Jako takie należy przyjąć je z zadowoleniem – konsultacje poruszają bowiem szereg istotnych kwestii wymienionych w komunikacie z 2012 roku, których nie da się rozwiązać inaczej niż poprzez reformę prawa. 80 pytań sformułowanych w konsultacjach obejmuje więc: “terytorialność na rynku wewnętrznym; harmonizacja, ograniczenia i wyjątki w zakresie prawa autorskiego w erze cyfrowej; fragmentacja unijnego rynku praw autorskich; oraz kwestia tego, w jaki sposób poprawić efektywność i skuteczność egzekwowania przepisów i jednocześnie wspierać ich zasadność w szerszym kontekście reformy praw autorskich”. Są wśród nich pytania o między innymi tak fundamentalne kwestie jak okres obowiązywania praw autorskich, wymóg rejestracji utworów, wyjątki i ograniczenia na potrzeby edukacji, badań, instytucji dziedzictwa i kultury czy osób niepełnosprawnych, opłat reprograficznych i od czystych nośników. Pod tym względem należy podkreslić, że konsultacje wychodzą naprzeciw wyrażanym od dawna przez zwolenników reformy prawa autorskiego postulatom, by przeprowadzić w Unii całkowity przegląd i modernizację tego systemu.
Podstawowy zarzut związany z konsultacjami dotyczy ich terminu i krótkiego okresu trwania: dwa miesiące, obejmujące okres świąteczny (szczególnie gdy weźmie się pod uwagę ich zakres tematyczny). Można tylko ubolewać, że konsultacje nie zostały ogłoszone wcześniej w ciągu roku. Liczne organizacje (w tym z Polski Centrum Cyfrowe i Fundacja Nowoczesna Polska) pisały z prośbą o wydłużenie okresu konsultacji do odpowiedzialnego za nie DG Trade – niestety otrzymaliśmy odpowiedź odmowną. Oficjalne zapytanie w tej sprawie złożyła też do Komisji polska Europosłanka, Róża Thun.
Konsultacje polskiego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego
MKiDN, odpowiedzialne za opracowanie stanowiska rządu polskiego w ramach konsultacji Komisji, ogłosiło 23 grudnia 2013 roku własne konsultacje, kończące się 17 stycznia 2014. Zapewnienie jedynie 16 dni na udzielenie odpowiedzi jest jeszcze bardziej rażące od krótkiego terminu konsultacji unijnych. Co więcej, resort nie przedstawił, jako podstawa konsultacji, jakiegokolwiek własnego stanowiska – w tej sytuacji konsultacje te można było ogłosić w chwilę po ogłoszeniu konsultacji unijnych. Wreszcie, konsultacje MKiDN obejmują jedynie 27 pytań – klucz ich doboru nie jest jasny.
Jak uczestniczyć w konsultacjach Komisji Europejskiej?

  • Konsultacje mają postać formularza (dostępnego jako plik MS Word, Open Document lub PDF na stronie konsultacji), który po wypełnieniu należy odesłać do Komisji.
  • Konsultacje są opublikowane wyłącznie w języku angielskim, jednak odpowiedzi można udzielić w dowolnym języku obowiązującym w Unii.
  • Nie ma obowiązku odpowiedzi na wszystkie pytania – także cząstkowe odpowiedzi (choćby na pojedyncze pytania) będą uznane za ważne.
  • Działacze z niemieckiego oddziału Open Knowledge Foundation opracowali interaktywny formularz, który pozwala wypełnić dokument konsultacyjny online. Umożliwia on także skorzystanie z gotowych odpowiedzi zaproponowanych przez określone organizacje.
  • Stworzyli również formularz alternatywny, który pozwala dobrać pytania do odpowiedzi pod kątem praktycznych problemów z prawem autorskim, na które mogą natrafić odpowiadający.
  • Propozycję odpowiedzi na wybrane pytania opublikowała Amelia Andersdotter, szwedzka Europosłanka z Partii Piratów.
  • Nad wspólnym stanowiskiem oraz “answering guide” – instrukcją wypełniania kwestionariusza – pracuje obecnie również grupa organizacji zrzeszonych w koalicji Copyright for Creativity. Koalicja uruchomiła serwis Fix Copyright, zawierający dodatkowe informacje na temat konsultacji.
  • W ramach prac Koalicji Centrum Cyfrowe jest odpowiedzialne za zagadnienia dotyczące dozwolonego użytku edukacyjnego – prosimy wszelkie osoby zainteresowane tą kwestią o kontakt z nami.

Grafika wykorzystuje ikony z projektu Noun Project: Key Johna Harrisona, Key Zacha VanDeHey’a, Key Michaela Rowe. Wszystkie ikony na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa 3.0.

Digital Center (Centrum Cyfrowe), Warsaw
Continue Reading

Podsumowanie roku 2013, część 1: otwartość

Prezentujemy pierwszą część podsumowania 2013 roku z perspektywy zainteresowań i działań Centrum Cyfrowego. Zaczynamy od tego co działo się w dziedzinie otwartości edukacji, kultury i nauki.

Fiasko otwartych zasobów publicznych
W lutym zakończyły się konsultacje propozycji założeń do ustawy o otwartych zasobach publicznych przygotowanych przez Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. W sieci i w prasie przetoczył się bój o treść założeń jak i o samą ideę otwartości zasobów publicznych (czyli finansowanych ze środków publicznych). Konsultacje wywołały ogromne emocje i zaowocowały bardzo silnymi dyskusjami o finansowaniu kultury, nauki i edukacji. Mimo konstruktywnej krytyki założeń ze strony wielu organizacji pozarządowych i instytucji kultury los tej jednej z kluczowych propozycji byłego już ministra Michała Boniego został spisany na straty. Zbyt wiele kontrowersji nie rokuje dobrze kolejnym próbom, ale wszystko w rękach nowego ministra.
Creative Commons i reforma prawa autorskiego
Podczas globalnego zjazdu Creative Commons przygotowano  stanowisko, w którym ruch CC podkreślił że jego celem nie są same licencje, a udowadnianie nimi, że potrzebna jest reforma prawa autorskiego, która lepiej odda kulturę dzielenia się, potrzeby użytkowników i autorów niż aktualny system. Stanowisko pojawiało się w odpowiedzi na rosnące zaangażowanie w działania na rzecz reformy prawa autorskiego organizacji i ludzi od lat zajmujących się CC i otwartością zasobów. Jest również wynikiem narastających napięć wokół restrykcyjnych międzynarodowych porozumień handlowych, które chcą ingerować w kwestie prawa autorskiego i patentowego bez procesu konsultacji i uwzględniania praw użytkowników.
Licencje Creative Commons 4.0
Chwilę później swoją premierę miały wersje 4.0 licencji Creative Commons (gotowe również po polsku). Do najważniejszych zmian w wersjach 4.0 należą: zastąpienie wersji krajowych licencji jedną międzynarodową, uproszczenie zasad atrybucji w sieci i lepsze dostosowanie ich do licencjonowania baz danych.
Otwarte zasoby edukacyjne w Polsce
Pierwsze części otwartych e-podręczników z programu Cyfrowa Szkoła doczekały się swojej premiery we wrześniu. Skromniejsze niż oczekiwano, ale równocześnie bardzo sprawnie działające i spełniające otwarte i techniczne standardy (co jak na rządowe projekty informatyczne nie bywa łatwe). Pierwsze części do matematyki i samą platformę można przetestować tutaj. Przy okazji “otwartość” pojawiała się również w nowej odsłonie portalu zasobów dla nauczycieli Scholaris.pl Dodatkowo: na sam koniec roku nowa minister edukacji Joanna Kluzik Rostkowska i premier Donald Tusk zadeklarowali, że problem drogich i ciężkich podręczników będzie jednym z priorytetów do rozwiązania w 2014 roku. My apelowaliśmy o to m.in. w akcji Uwolnij Podręcznik. Czekamy więc na kolejne działania i efekty Cyfrowej Szkoły.
Otwarte zasoby edukacyjne w Europie
Komisja Europejska, w rok po konsultacjach uruchomiła we wrześniu program Openning Up Education który ma wspierać nowoczesną i otwartą edukację oraz narzędzia ICT w szkołach. Jak potoczą się losy programu i na ile naprawdę będzie otwarty okaże się na początku 2014 roku kiedy wystartują jego pierwsze moduły między innymi Erasmus+ i Horizon 2020. Pierwsze wiadomości nie nie wróżą nic dobrego, zwłaszcza z racji na brak jasnych decyzji co do licencji na jakich miałoby powstawać zasoby. Warto jednak śledzić również inicjatywy i projekty w poszczególnych krajach Europy
Otwarte zasoby edukacyjne na świecie
O wolne podręczniki chcą walczyć również amerykanie. Dwójka senatorów przedstawiła propozycję prawa wspierającego produkcję i promocję otwartych e-podręczników szkolnych dla wszystkich poziomów edukacji. USA pozostają również nadal wzorem w poszukiwaniu modeli biznesowych wokół otwartych zasobów edukacyjnych. Na czele tych poszukiwań w ubiegłym roku było Boundless.com z podręcznikami akademickimi na wolnej licencji i ofertą usług dodatkowych. 2013 przyniósł również dwie nowe „szkoły” otwartości: pierwsza to projekt kursów społecznościowych o otwartości edukacji, prawie autorskim i otwartych zasobach w sieci „School of Open” w ramach P2P University, druga to skierowany do uczelni i środowiska akademickiego OER University stworzona wokół projektu WikiEducator.
Problemy otwartej nauki
Choć ruch “open access” (otwarty dostęp) stał się już na tyle popularny i ważny, że ciężko znaleźć w świecie naukowym osoby kwestionującego jego znaczenie i to że jest przyszłością publikacji naukowych to nadal trudno mu wywołać systemowe zmiany. Po “akademickiej wiośnie” w 2012 roku i rosnącej krytyki świata naukowego skierowanej w wydawców  mają się oni bardzo dobrze ( i nawet wprowadzają nowe praktyki uderzające w autorów). Rewolucji próbują dokonywać na własną rękę autorzy (dla nich Centrum i projekt BazHum opracowały poradnik Wolne licencje w nauce), którym przynajmniej deklaratywnie z pomocą powoli przychodzą uczelnie (Konferencja rektorów i Prezydium PAN wydało pozytywne stanowisko o OA - nie idą jednak za nim działania). Niestety mimo ogromnych nadziei pokładanych w byłej już Minister Nauki Barbarze Kudryckiej nowelizacje ustawy o szkolnictwie wyższym i ustawy o nauce nie wspierają otwartości nauki na polskich uczelniach i instytucjach naukowych. Tymczasem zagranicą dużo się dzieje – otwartość została wdrożona w Unii Europejskiej w ramach programu Horyzont 2020, Biały Dom wydał w USA dyrektywę w sprawie dostępności wyników publicznie finansowanych badań (równolegle trwają prace nad odpowiednimi rozwiązaniami ustawowymi), prawo Open Access zostało wprowadzone w Argentynie.
Otwarte zasoby kultury w Zachęcie
W październiku odbyła się pierwsza konferencja
„openGLAM 2013. Otwarte zasoby kultury” dzięki staraniom Zachęty, Wikimedia Polska i Centrum Cyfrowego. Choć otwartych projektów prowadzonych przez duże instytucje kultury u nas jeszcze jak na lekarstwo, to coraz więcej małych muzeów, galerii i organizacji pozarządowych działających na rzecz kultury otwiera swoje zasoby oddolnie. Niekwestionowanym liderem w tej dziedzinie pozostaje Zachęta, która stara się promować otwartość zasobów i zachęcać do tego inne instytucje.

To Zachęta dla wszystkich – Wolne licencje (polskie napisy) from Zachęta on Vimeo.
W 2013 roku została też wprowadzona ważna dla instytucji dziedzictwa zmiana w dyrektywie unijnej regulującej ponowne wykorzystanie informacji. Po zmianie dyrektywa obejmuje również biblioteki, muzea i archiwa. Oznacza to, że najprawdopodobniej będzie można uzyskiwać dostęp do zasobów domeny publicznej będących w posiadaniu tych instytucji, na zasadach ponownego wykorzystania informacji publicznej. W 2014 roku należy spodziewać się prac nad implementacją dyrektywy do polskiego prawa.
“Nowości” z domeny publicznej
Biblioteka Narodowa uruchomiła nową wersję swojej biblioteki cyfrowej Polona dzięki czemu dostęp do posiadanych przez nią materiałów z domeny publicznej stał się łatwiejszy i popularniejszy. Spore kolekcje pochodzące z domeny publicznej udostępniły holenderskie Rijksmusuem, prywatne Getty Museum, Amerykańska Galeria Sztuki, a Brytyjska Biblioteka Narodowa umieściła kilkadziesiąt tysięcy prac w serwisie Flickr Commons. Warto  w tym miejscu również wspomnieć o uruchomieniu przez serwis Wolne Lektury kolekcji obrazów we współpracy z Muzeum Narodowym w Warszawie i aż dwóch serwisach będących przeglądami domeny publicznej czyli Szukamy.org Instytuty Kultury Miejskiej oraz blogu Polony.
Nie wszystko otwarte co się tak nazywa
Banalna parafraza przysłowia niestety dobrze oddaje problem tzw. “open washing” czyli wykorzystywania terminu “otwarte” do inicjatyw, które gwarantują jedynie darmowy dostęp, nie zaś prawa użytkowników do treści zgodne np. z stosowaną przez centrum Open Definition. Problem, który mogliśmy zaobserwować w Polsce na przykładzie promowanej przez Instytut Książki Otwartej Licencji Edukacyjnej najbardziej rozpowszechniły MOOC-i (Massive open online course). Ogromna popularność kursów w tym modelu oferowanych przez firmy (Coursera, Udacity, Google) i uniwersytety (od renomowanego MIT po uniwersytety na całym świecie). Niestety zaledwie w kilku procentach przypadków MOOC-ów, ich treści dostępne są na otwartych licencjach pozwalających na ponowne wykorzystanie (np. OpenupEd, serwis Komisji Europejskiej zbierający kursy z Europy na licencjach CC BY i CC BY-SA).

Grafika aut. Mathieu Plourde na licencji CC BY, źródło Wikimedia Commons.

Digital Center (Centrum Cyfrowe), Warsaw
Continue Reading

Nowelizacja ustawy o szkolnictwie wyższym – stracona szansa na otwartość uczelni

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przedstawiło w listopadzie projekt nowelizacji ustawy „Prawo o szkolnictwie wyższym”. W ostatnich dniach projekt zostały przyjęty przez Radę Ministrów (fiszka projektu na stronach Rządowego Centrum Legislacji).
W tej kluczowej dla szkolnictwa wyższego ustawie brak jednak zapisów regulujących kwestie związane dostępnością wyników badań naukowych finansowanych z budżetu Ministerstwa. Dzieje się to wbrew wcześniejszym deklaracjom resortu. W 2011 roku MNiSW zamówiło ekspertyzę „Wdrożenie otwartego dostępu do treści naukowych i edukacyjnych. Praktyki światowe a specyfika polska. Przewidywane koszty, narzędzia, zalety i wady„. Po tym, jak mogło się wydawać „pierwszym kroku” ku stworzeniu polityki otwartego dostępu na poziomie ministerialnym nie nastąpiły w praktyce żadne kolejne.  Rok temu była Minister Nauki, Barbara Kudrycka deklarowała, że „Wśród priorytetów resortu nauki na nadchodzące lata jest otwarty dostęp do wyników badań finansowanych ze środków publicznych”. Nowelizacja ustawy o szkolnictwie wyższym (wraz z równoległą nowelizacją ustawy o systemie nauki) była okazją – jak się okazuje straconą – do wywiązania się z tych deklaracji.
Nowelizacja przewiduje wprawdzie powstanie ogólnopolskiego repozytorium prac dyplomowych, które wchodzi w skład systemu Pol-ON. Repozytorium będzie przechowywać pełne treści prac wraz z kompletem metadanych. Nowelizacja nie przesądza jednak, w jaki sposób zasoby repozytorium będą dostępne – a jedyny wymieniony wprost cel to działania anty-plagiatowe: prace zbierane w repozytorium będą służyć do wyszukiwania plagiatów przez „programy antyplagiatowe współpracujące z repozytorium”.
Mamy tym samym sytuację, w które gdy na świecie rozwija się progresywne podejścia oparte na idei otwartego dostępu, polska nauka myśli wyłącznie o wyłapywaniu plagiatów. To słuszny cel, ale otwarte repozytorium prac dyplomowych (także innych publikacji naukowych, przede wszystkim artykułów) mogłoby w szczególności służyć wyłapywaniu plagiatów. Ale też innym celom, służącym wymianie wiedzy naukowej, a nie tylko wyłapywaniu nieprawidłowości.
Nie jest też jasne dlaczego resort zdecydował się na system scentralizowany – biorąc pod uwagę dużą popularność repozytoriów instytucjonalnych (te dają się łatwo agregować na poziomie narodowym).
Z drugiej strony patrząc – na szczęście zapisy nowelizacji nie przesądzają też, że repozytorium nie może mieć otwartego charakteru. Należy liczyć, że odpowiednią poprawkę wprowadzi sam resort, lub że zostanie dodana na dalszych etapach prac legislacyjnych. A przede wszystkim należy mieć nadzieje, że nowa Minister Nauki będzie bardziej skutecznie wywiązywać się z obietnic dotyczących wdrożenia modelu „Open Access” w Polsce.
Przy okazji – działania antyplagiatowe to dobra okazja by wspomnieć o toczącej się obecnie w Europie debacie o regulacji prawnej „text and data mining” (eksploracji tekstu i danych). Działanie systemów antyplagiatowych to nic innego niż taka właśnie eksploracja. W Polsce wątpliwości wobec tego, czy systemy antyplagiatowe respektują prawa autorów analizowanych tekstów, podnosił Piotr Waglowski. Proponowane w Europie (przede wszystkim w Wielkiej Brytanii) rozwiązania tworzące nową regułę dozwolonego użytku byłyby korzystne także dla działań anty-plagiatowych. Bowiem w przypadku istnienia publicznej i otwartej bazy danych systemy tego rodzaju mogłyby działać bez dodatkowej zgody autorów lub instytucji szkolnictwa wyższego, zasilających lub prowadzących repozytorium.

Digital Center (Centrum Cyfrowe), Warsaw
Continue Reading

Berlin Workshop Assesses Online Freedom of Expression

Unpacking the complexity of contemporary free speech on the Internet was the business of a workshop in Berlin on Dec 12, 2013, organized by the German Commission for UNESCO and the Hans-Bredow-Institute. Thirty international participants from academia, industry, governments, NGOs and intergovernmental groups brainstormed ideas that will be compiled into a publication during 2014.A common insight of the discussion was the need to apply a broader perspective to digital freedom of expression, because of the multiple dimensions of communication online.Participants noted that standards on matters like privacy, Internet neutrality and copyright would have impacts upon online freedom of expression. A number of speakers referred to the draft UNESCO concept of Internet Universality as a useful framework to conceptualise “overspill effects” between the different dimensions of the internet.Moderating the discussion were Guy Berger, Director of Freedom of Expression and Media Development at UNESCO, and the Hans-Bredow Institute’s Wolfgang Schutz, who is also designated UNESCO Chair of Freedom of Communication and Information at the University of Hamburg.read more on the UNESCO's Communication and Information site

Hans-Bredow-Institut, University of Hamburg
Continue Reading

Relacja z 3. Światowego Kongresu „Własności Intelektualnej” i Interesu Publicznego

W Kapsztadzie w ubiegłym tygodniu odbył się Trzeci Światowy Kongres „Własności Intelektualnej” i Interesu Publicznego. Kongres to doroczne wydarzenie, które ma dwa cele: umożliwić spotkanie osób zajmujących się szeroko pojętymi „prawami użytkowników” (user rights). To wspólny mianownik działań osób zajmujących się m.in. dostępem do lekarstw, reformą prawa autorskiego i kwestiami jego egzekwowania, otwartością czy ochroną tradycyjnej wiedzy. Drugą cechą szczególną Kongresu jest nacisk kładziony na współpracę działaczy z badaczami – Kongres jest okazją do wytyczenia planów badawczych na przyszłość.
Po raz trzeci brało w nim udział również Centrum Cyfrowe. Alek Tarkowski był współodpowiedzialny za kształt i przebieg ścieżki otwartościowej Kongresu; wygłosił również jedną z prezentacji wprowadzających do tej ścieżki. Kamil Śliwowski prowadził warsztaty z „mythbustingu” – zwalczania mitów o otwartości; a Mirek Filiciak współprowadził warsztat o badaniach kulturowych i społecznych. W kongresie brała udział również reprezentcja Fundacji Nowoczesna Polska, która prezentowała swoją grę karcianą copyspeak.org.

Mythbusting otwartościowy – warsztat Kamila  Śliwowskiego
Prawa użytkowników w 2013: wzloty i upadki
Kolejny Kongres był okazją zarówno do dzielenia się pozytywnymi doświadczeniami i sukcesami, jak i do rozmowy nad trudnościami z wdrażaniem swobód obywatelskich do systemu własności intelektualnej. Ostatnie lata pozwoliły z jednej strony wypracować konstruktywne propozycje reform. Michael Geist przedstawił jedno z ciekawszych wystąpień o „dwóch tygodniach które zmieniły wszystko” – i zapewniły Kanadzie jeden z bardziej liberalnych systemów prawa autorskiego na świecie (notatka z wystąpienia przygotowana przez Nica Suzora). Delia Browne z Australii, wraz ze współpracownicami opowiadały o toczacym się procesie reform, w którym udaje im się skutecznie promować progresywny program reform – z pomocą takich narzędzi jak popowa kampania „Creationistas„.  Z drugiej strony przedmiotem troski i intensywnych dyskusji wśród uczestników były toczące się negocjacje nad porozumieniem TPP (Trans-Pacific Partnership) – w świetle najnowszych doniesień o szkodliwych zapisach w nim zawartych.
W wyniku prac kongresowych przedstawiono do podpisu Deklarację Podstawowych Zasad Interesu Publicznego dla Międzynarodowych Negocjacji dotyczących „Własności Intelektualnej”. W oparciu o deklracjaę z pierwszego kongresu tzw. Waszyngtońską oraz o dalsze prace i spotkanie w Kapsztadzie wzywa się do zwiększenia udziału społeczeństwa w negocjacjach porozumień, które dotyczą kwestii prawa autorskiego czy własności intelektualnej i wzmacnianie dbania w nich o „interes publiczny” a nie jedynie interesy komercyjne. W trakcie Kongresu przedmiotem dyskusji było przede wszystkim TPP – ale wiele osób miało poczucie, że kolejną areną, na której będzie trzeba chronić praw użytkowników, będzie negocjowane obecnie między USA i Europą porozumienie TTIP.
Nie tylko z racji na miejsce kongresu jednym z ważniejszych i najbardziej dyskutowanych modułów był ten dotyczący dostępności leków. Dla wielu krajów, regulacje ograniczające możliwości produkcji własnych leków w wyniku prawa patentowego lub wspierania przez rządy międzynarodowych korporacji farmaceutycznych (przykładowo porozumienie TPP może narzucać krajom podpisującym je niekorzystne warunki ekonomiczne dla lokalnych firm względem międzynarodowych) są kluczowe. Nowym wątkiem podczas kongresu była kwestia „wiedzy tradycyjnej” regulowanej przez system własności intelektualnej i próba uwzględnienia interesu publicznego twórców ludowych. W tym roku, tak jak w poprzednim, wróciliśmy z Kongresu z wrażeniem że te pozornie tylko odległe kwestie powinny być lepiej rozpoznane także w Polskiej dyskusji.
Otwartość – kluczowy aspekt praw użytkowników
Szczególnie interesujące dla nas sesje były poświęcone otwartości, oraz stykowi tych zagadnień z reformami na rzecz większych swobód użytkowników – a więc rozszerzania dozwolonego użytku. Istotna była sesja otwierająca te dwie powiązane ścieżki Kongresu, której celem było określenie ram intelektualnych dyskusji. Niva Elkin Koren, Peter Jaszi i Lawrence Liang argumentowali, że wspólnym mianownikiem są fundamentalne wartości wykraczające poza relatywnie wąski obszar praw autorskich i związanych z nim praw. Stawką i punktem odniesienia winny być: sprawiedliwość, wolność czy wspólne (globalne) obywatelstwo. Peter Jaszi przypomniał o 30. rocznicy ukazania się „Technologii wolności” Ithiela de Sola Poola – podkreślając, że wolność jest jedną z nielicznych wartości w pełni zrozumiałych dla obywateli jako stawka działań. Lawrence Liang odwoływał się do metafor ekologicznych by podkreślić znaczenie dbałości o dobro wspólne i domenę publiczną, także uwzględniając przyszłą wiedzę. Liang opowiada się więc za ujmowaniem praw użytkowników jako praw zbiorowych, a nie indywidualnych. Alek Tarkowski skupił się podczas sesji na ujęciu konceptualnym kwestii otwartości – opierając się na polskich doświadczeniach z otwartymi podręcznikami i zasadą otwartości zasobów publicznych, opowiadał o idei „Open All” – całościowej polityki otwartościowej.

Open All. Open Policies for User Rights and Freedoms in Science and Education (and elsewhere) from Alek Tarkowski
Ważnym wątkiem były dyskusje o tym, jak zmienia się cały ruch praw użytkowników i jak definiować w jego ramach kwestię „otwartości”. Ta jedna z kluczowych wartości oznaczających możliwość kopiowania, ponownego wykorzystania i modyfikowania treści (zgodnie z Open Definition) jest co raz częsciej nadużywana, co często określa się procesem „open washingu” (prania otwartości). Dyskusja dotyczyła również powiązania działań na rzecz otwartości z kwestią reformy prawa autorskiego – uznając za nadrzędną koncepcję praw użytkowników. Punktem wyjścia do tej dyskusji było stanowisko Creative Commons w tej kwestii (o którym pisaliśmy na stronie CC Polska oraz na tym blogu).
Relacja: Alek Tarkowski, Kamil Śliwowski

Digital Center (Centrum Cyfrowe), Warsaw
Continue Reading

Copyright Law in transition. On Social Norms related to Content Usage-new survey report

In December 2013 Centrum Cyfrowe has accomplished two-year research project on copyright law and social norms related to content usage. The main purpose of the study was to provide reliable knowledge about what people today think on issues related to copyright. What is permitted, and what is not? What is right, and what is wrong? We thus give a voice to users – a group that in the debate on copyright is usually ignored.
For over a decade, we have been witnessing massive changes of social behaviors regulated by copyright law. Changes to ways of enjoying and using culture (and other content regulated by copyright law) are so vast and common, and so far removed from the law currently in force, that keeping it in its present form is becoming increasingly difficult – especially if we recognize the fact that social reality and the law should be coherent with one another.
The report „Copyright Law in transition. On Social Norms related to Content Usage” is built on the first Polish study on popular perceptions and understanding of copyright in Poland. Based on the research data we believe that the core of today’s problems with copyright in a broad social context is anomie – an imbalance in the system of norms and values which have dominated until now; a situation where these norms cannot be upheld any longer because of a change of social conditions in which they used to function.The study we undertook allowed us to see serious discrepancies between common behaviors and the law and also between common behaviors and social norms.
Below we are publishing summary note of a research project on popular perceptions and understanding of copyright in Poland, conducted by Centrum Cyfrowe in 2012 and 2013. A full version of the report, together with an online mashup, will be made available in January 2014.
Download PDF

Unable to display PDFClick here to download

Digital Center (Centrum Cyfrowe), Warsaw
Continue Reading

“Information and Communications Technology for Environmental Regulation: Developing a Research Agenda”: Workshop Report

Dr. Su-Ming Khoo* & Dr. Kieran Hickey** Cite as: S Khoo and K Hickey, “‘Information and Communications Technology for Environmental Regulation: Developing a Research Agenda’: Workshop Report”, (2013) 10:4 SCRIPTed 485 http://script-ed.org/?p=1308 Download PDF DOI: 10.2966/scrip.100413.485 © Su-Ming Khoo and Keiran Hickey 2013. This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License. […]

SCRIPT Centre for IT and IP Law, School of Law, University of Edinburgh
Continue Reading

Relacja z premiery raportu „Prawo autorskie w czasach zmiany”

16 grudnia miała miejsce premiera nowego badania Centrum Cyfrowego – „Prawo autorskie w czasach zmiany. O normach społecznych korzystania z treści”. Wyniki zaprezentowali jego autorzy – Alek Tarkowski i Michał Danielewicz, komentarze wygłosili Joanna Tyrowicz oraz Bartek Chaciński, dyskusję moderowała Miłada Jędrysik.
Alek Tarkowski podkreślał, że badanie ma być formą oddania głosu użytkownikom, którzy do tej pory byli zupełnie ignorowani w procesie legislacyjnym nawiązując do wypowiedzi Jessiki Litman, która powiedziała, że jeśli chce się stworzyć regulacje, które w tym samym stopniu będą dotyczyły licealistów, jak i studiów filmowych, to nie można przy jego tworzeniu uwzględniać wyłącznie głosu tych pierwszych.

(Intuicja ta potwierdziła się zresztą podczas dyskusji, z sali padły głosy mówiące o tym, że ludzie żyją w oderwaniu od prawa autorskiego. Bartek Chaciński w swoim komentarzu podkreślał, że w Polsce sytuacja ta jest bardziej zauważalna niż na zachodzie, bo prawo autorskie pojawiło się dopiero w połowie lat ’90, a wcześniejsze praktyki i przyzwyczajenia – legalne nieautoryzowane przedruki, przegrywanie kaset w specjalnych punktach usługowych, nagrywanie albumów z radia – były zupełnie inne niż obecnie obowiązujące regulacje.
Przy okazji przyznał, że zdziwił się, że sam nie poradził sobie tak dobrze, jak się spodziewał z testem z badania i zdarzało mu się, że był przekonany, że ludzie dookoła niego – np. w szkole – łamią prawo, chociaż rzeczywiście działali zupełnie legalnie. Stare przyzwyczajenia dziennikarskie, praktyka codziennego życia, kampanie (dez?)informacyjne i doniesienia prasowe tworzą wiele wątpliwości, które składają się na dużą niejasność nawet osób intensywnie pracujących z prawem).
Rozdźwięk ten sprawia, że ważne jest badanie nie tylko samego stanu prawnego i jego świadomości, ale również norm społecznych, które mają o wiele większy wpływ na rzeczywiste zachowania niż litera prawa.
Pokazuje to zresztą badanie, w którym przedstawiono 12 historii (np. „Maciek przegrywa film znajomym”) i zapytano czy zachowanie to jest legalne czy nielegalne. Ankietowani odpowiadali poprawnie średnio na połowę pytań, a błędy wynikały w dużej mierze z przekonania, że prawo jest ostrzejsze, niż jest w rzeczywistości. (W dyskusji zauważono jednak, że świadomość wcale nie jest większa w wypadku innych dziedzin prawa powołując się na badanie CBOS.)
Ściągnij raport Prawo autorskie w czasach zmiany. O normach społecznych korzystania z treści
Michał Danielewicz postanowił opowiedzieć więcej o samym procesie prowadzenia badań, który bywa problematyczny, ponieważ ludzie niechętnie wypowiadają się o działaniach, które postrzegają jako nielegalne lub niemoralne. W badaniu fokusowym, dyskutując z osobami zgromadzonymi na sali musiał dopytywać o to, czy naprawdę jest jedyną osobą, która ściąga treści z sieci, konieczne było złamanie kilki wewnętrznych barier. Przywołał słowa Coryego Doctorowa, który powiedział, że obecnie rozmowa o prawie autorskim przypomina rozmowę o seksie w epoce wiktoriańskiej.
Chociaż w badaniu fokusowym na ogół występuje wiele wewnętrznych sprzeczności (w końcu ludzie wypowiadają się na tematy, którymi nie zajmują się na co dzień i nie mają wyrobionej spójnej opinii), to w dyskusji o prawie autorskim ich stężenie jest wyjątkowo duże. Dziwiła również nadreprezentacja anachronicznych form korzystania z treści – np. słuchania płyt. Być może wynika to z faktu, że ciężko jest mówić o nowych technologiach („słucham muzyki odtwarzając ją z darmowego/płatnego serwisu strumieniującego treści” przegrywa z „słucham płyty”), innym wytłumaczeniem byłby fakt, że słuchanie płyty to pewien rytuał i cel sam w sobie, a słuchanie czegoś na komputerze to przede wszystkim tło dla innych działań.
Joanna Tyrowicz odniosła wiele informacji z badania Centrum Cyfrowego do wyników własnej pracy w ramach projektu iPiracy. Zwróciła uwagę, że wiele pytań zadanych w „Prawie autorskim w czasach zmiany” w pełni nie wyczerpywało tematu – ważniejsze od pytania „czy ludzie chcą płacić” jest „ile?”, bo w ten sposób otrzyma się znacznie bardziej istotne dane. Podobne uwagi padły wobec pytań o to, w jaki sposób należy karać naruszających prawo – w końcu ocena zawsze będzie wynikała z kontekstu i wielu zmiennych (kto, kogo, dlaczego, kiedy itp. – wszystko to ma znaczenie) i bez jasnych, porównywalnych danych nie można dokonać głębokiej analizy (przywołała fakt, że różne grupy – gracze, fani serialów itp. – mają bardzo odmienne spojrzenie na zagadnienie).
Podkreśliła, jak ważny jest fakt, że wszystkie grupy społeczne niezależnie od swoich zachowań (ściągający, nieściągający, piraci, niepiraci itp.) dokonują praktycznie identycznych ocen o charakterze etycznym – płacący nie potępiają niepłacących bardziej niż sami niepłacący, a osoby intensywnie uczestniczące w obiegach kultury nie są bardziej liberalne lub ostre w ocenach od tych, których po prostu kultura nie zajmuje.
Informacje te płynące z badań iPiracy uzupełnione o informacje z badań Centrum Cyfrowego są dobrą podstawą dla zmiany sposobu myślenia o problemie prawa autorskiego i obiegu treści – skoro i ci płacący i ci niepłacący prezentują  dokładnie te same postawy i mają ten sam poziom świadomości prawnej, to może ważniejsze jest zastanowienie się, dlaczego ci, którzy płacą w ogóle płacą, jeśli ostatecznie mogą mieć wszystko za darmo. Ciekawe byłoby również zbadanie zmian na przestrzeni lat. Przy okazji – pytanie o to, dlaczego ludzie nie przestrzegają prawa staje się bezsensowne, bo zawsze będą wybierali optymalne opcje niezależnie od przepisów. Ważniejsza jest analiza, jak będą dalej korzystać z kultury.
Ściągnij raport „Prawo autorskie w czasach zmiany. O normach społecznych korzystania z treści

Digital Center (Centrum Cyfrowe), Warsaw
Continue Reading

Monthly report on copyright reform in Poland-November, 2013

Below we are publishing key developments in copyright reform in Poland. November, 2013.
The project is conducted with the support of Open Society Foundations. Most of the links lead to content in Polish.
1. In mid-November the Association of Importers and Manufacturers of Electrical and Electronic Equipment (ZIPSEE) presented a draft amendment of regulations on categories and private copying levy on devices and carriers used for fixing works and objects of related rights. It is a reaction to a proposal prepared by the collecting societies in September this year, which is expected to increase both the number of devices covered by the levy and the charged amount. Instead, ZIPSEE is suggesting crossing out all archaic devices, such as VHS ,VCR or floppy disks and implementation of standarized categories, for example a single category on CDs instead of the current three. The amendment proposes an obligation of regular overview of the devices list by the Ministry of Culture.
ZIPSEE advocates also for the deletion of KOPIPOL, one of the collecting societies, from the list of authorized entities to collect money, due to not fulfilling its obligation to distribute revenues. In 2012, KOPIPOL has collected more than 9,6M PLN, but payed only 233 thousand PLN to authors, while the administrative cost of association, which employs 4 people was nearly 1,6M PLN.
2. The National Broadcasting Council (Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji) and 19 public media companies have signed a letter of intent on the creation of Public Media Digital Library (Biblioteka Cyfrowa Mediów Publicznych). The idea is to gather in one place sound and audiovisual materials stored in the archives of public radio and television. The announcement of establishing of the Digital Library is a response to the European Commission’s policy on making available and sharing public media resources. A unified system for searching audio and audiovisual works form public radio and television will provide opportunity of access and reuse to public media resources, while respecting copyright of authors and producers.
3. The Ministry of Culture and National Heritage has published results of a public consultation on exceptions and limitation on copyright law and public lending right, which were the subject of discussion during the third Copyright Forum. As the Ministry ensures, changes of provisions relating to exceptions and limitations on copyright law will be part of the copyright act reform associated with the implementation of the Directive on orphan works or if neccessary, after additional consultation on this topic.
4. According to the draft amendment to the Law on Higher Education till the end of the 2016 all Polish Universities will be obliged to implement anti-plagiarism systems to check whether thesis of their students are not infringing any copyrights. Currently, there is no such obligation. Currently universities need only to ensure that all thesis are verified for plagiarism, but it doesn’t have be through the computer system. In addition, the universities will be required to enter all thesis defended after 30 September 2009 into a nationwide database. This will include both public and private universities.

Digital Center (Centrum Cyfrowe), Warsaw
Continue Reading

Digital School e-textbooks program: a year and a half later

The Polish open e-textbooks pilot program has been running now for over a year. In September, the beta version of the textbook portal, epodreczniki.pl has been launched, with a small initial set of test content. At the same time, the launch of the European “Opening Up Education” initative raised the importance of open educational policies in Europe.
For this reason, we are updating our information page about the open e-textbook project that runs within the Polish “Digital School” Program. We’ve updated the original information to include an updated timeline, more detailed description of the policy debate, and a set of useful links.

Digital Center (Centrum Cyfrowe), Warsaw
Continue Reading